Samenwerking is belangrijk in de zorg. Denk aan familie, mantelzorgers, ervaringsdeskundigen, sleutelpersonen en andere professionals. Zij kunnen jou als zorgverlener helpen om zorg te leveren die aansluit bij de persoon en diens (culturele) achtergrond.
Samenwerking met familie
De rol van familie in de zorg is voor elke cliënt anders. Dit hangt vaak samen met wat iemand van huis uit heeft meegekregen.
Voor de ene cliënt is zelf beslissen heel belangrijk. Voor de andere zijn familie en naasten het belangrijkst. Dit bepaalt hoe jij als zorgverlener passende zorg biedt. Bespreek je keuzes alleen met de cliënt? Of kun je een keuze pas maken als familie is betrokken? In het laatste geval is het vaak beter om de hele familie erbij te betrekken.
Het is daarom belangrijk om al in het begin te vragen wat iemand fijn vindt. Bijvoorbeeld: 'Wilt u de gesprekken alleen voeren met de zorgverlener? Of liever samen met uw familie of mantelzorger? Of is één familielid woordvoerder en eerste contactpersoon?'
Zo bied je zorg die echt goed past en kun je moeilijke situaties voorkomen. Bijvoorbeeld bij keuzes in de laatste levensfase. Of wanneer je misschien in problemen komt met je beroepsgeheim.
Een genogram is een soort stamboom die familieleden en andere belangrijke relaties laat zien. Een genogram helpt om te bepalen wie je bij de zorg van je cliënt betrekt.
Het liefst teken je drie generaties omdat opa’s, oma’s ooms en tantes ook een rol kunnen spelen. Samen met de cliënt vul je in wie beslissingen neemt, wie steun biedt, enzovoort.
Is er geen familie of is de familie niet in Nederland? Dan kan een genogram nog steeds zinvol zijn. Je vraagt aan de cliënt wie belangrijk is of was in zijn of haar leven. En wat die persoon zou adviseren in bepaalde situaties. Zo geef je mensen een plek die hier niet zijn. Ook kun je samen met een cliënt kijken hoe je vrienden, kennissen en mantelzorgers een plek geeft.
Ervaringsdeskundigen en sleutelpersonen kunnen een brug slaan tussen jou als zorgverlener en de cliënt.
Termen
De term ervaringsdeskundigen wordt vooral gebruikt in de ggz en gehandicaptenzorg.
De term sleutelpersonen wordt vaak gebruikt in de context van een migratieachtergrond en ouderenzorg. Zij worden ook wel cultuurverbinders en intercultureel mediatoren genoemd.
Rol
Sleutelpersonen en ervaringsdeskundigen hebben ervaringen op uiteenlopende gebieden. Denk bijvoorbeeld aan het leven in armoede, discriminatie, migratie of het opgroeien in een onveilige omgeving. Hoe kunnen zij ondersteunen?
Ze kunnen jou helpen om je cliënt beter te begrijpen.
Ze kunnen je cliënt helpen door over hun eigen ervaring te vertellen.
'Het is een vorm van preventie. Door de input die ervaringsdeskundigen kunnen leveren ga je botsingen of problemen voorkomen. Dus je moet niet pas samenwerken met ervaringsdeskundigen als er een probleem is, maar juist vooraf'(Ervaringsdeskundige).
Samenwerken met andere zorgverleners
Soms betekent inclusief werken ook dat je samenwerkt met andere zorgverleners. Als zorgverlener weet je immers niet alles. Soms lukt het niet om goed aan te sluiten bij je cliënt. Bijvoorbeeld omdat je het gevoel hebt dat je niet de juiste vaardigheden hebt. Of omdat iets te dichtbij komt.
Dan kan het helpen om een andere zorgverlener te betrekken, bijvoorbeeld:
