In een crisissituatie kan crisiszorg of spoedopvang nodig zijn. Hiervoor zijn verschillende mogelijkheden.
Crisissituatie
Spoedzorg of spoedopvang is er voor crisissituaties. Bijvoorbeeld als:
- U plotseling verpleging en verzorging nodig heeft.
- Uw mantelzorger plotseling uitvalt.
- U in een psychische crisis raakt.
- U na een ingreep uit het ziekenhuis mag, maar nog niet naar huis kunt.
Het gaat hierbij niet om medische spoedhulp van de spoedeisende hulp in het ziekenhuis of de huisartsenpost.
Verschil met vervangende zorg (respijtzorg)
Crisiszorg is niet gepland. De zorg en/of opvang is snel en onverwacht nodig. Dat is een verschil met vervangende zorg (respijtzorg).
Vergoeding
Crisiszorg en spoedopvang kunnen betaald worden uit verschillende zorgwetten. Welke wet voor u geldt, hangt af van uw situatie. Hieronder staat een uitleg per situatie.
Iemand heeft snel verpleegkundige zorg nodig die thuis niet mogelijk is. Bijvoorbeeld na een ziekenhuisopname. Of als de thuiszorg niet voldoende zorg biedt.
De huisarts of medisch specialist kan verwijzen voor een tijdelijke opname in een zorginstelling. Deze opname wordt vanuit de Wlz of vanuit de Zvw betaald.
Wat is uw situatie:
A. U heeft een indicatie voor Wlz-zorg
De tijdelijke opname valt onder de Wet langdurige zorg. Het zorgkantoor (of uw zorginstelling) regelt dat u tijdelijk opgenomen kunt worden.
B. U heeft géén indicatie voor Wlz-zorg
De opname wordt betaald vanuit de zorgverzekering (basispakket). Dit heet eerstelijns verblijf (ELV). Het doel is dat u weer naar huis gaat.
C. U heeft géén Wlz-indicatie, maar u voldoet wel aan de voorwaarden van de Wlz
De zorgaanbieder die spoedzorg biedt, kan een Wlz-indicatie voor u aanvragen bij het CIZ. Bij spoed beoordeelt het CIZ de aanvraag binnen twee weken. Het CIZ kan de indicatie met terugwerkende kracht toekennen vanaf het moment van opname.
De uitkomst kan zijn:
- U krijgt een indicatie voor Wlz-zorg. Dan kunt u in een instelling blijven wonen. Als u liever thuis wilt wonen, beoordeelt het zorgkantoor of dat verantwoord is. Zo ja, dan krijgt u de Wlz-zorg thuis thuis.
- U krijgt géén indicatie voor Wlz-zorg. Dan betaalt de zorgverzekeraar de opname als er een medische noodzaak voor is. In andere situaties betaalt de gemeente.
In een 'maatschappelijke' crisissituatie zorgt de gemeente voor tijdelijk onderdak en/of begeleiding. Voorbeelden zijn:
- Iemand met autisme of met een verstandelijke beperking raakt volledig van slag door een ingrijpende gebeurtenis in zijn leven, en kan tijdelijk niet thuis blijven wonen.
- Mensen die hun huis ontvluchten vanwege huiselijk geweld.
- Ouderen die na een ziekenhuisopname om praktische redenen nog niet naar huis kunnen, bijvoorbeeld als de woning eerst aangepast moet worden. De opvang is dan niet om gezondheidsredenen nodig.
- Als uw mantelzorger plotseling niet meer beschikbaar is.
In een crisissituatie moet de gemeente direct een tijdelijke voorziening regelen, zonder te wachten op de uitkomst van het onderzoek. Dit is geregeld in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).
Iemand moet met spoed opgenomen worden in een ggz-instelling. Deze opname valt onder de Zorgverzekeringswet (zorgverzekeraar). Voor jongeren tot 18 jaar valt dit onder de Jeugdwet (gemeente).
Er kan sprake zijn van gevaar. Bijvoorbeeld bij suïcidaliteit of bedreiging van iemand anders). Dan kan een gedwongen opname noodzakelijk zijn. De burgemeester besluit dan tot:
- een crisismaatregel op grond van de Wet verplichte GGZ (Wvggz) bij psychiatrische problematiek.
- of een inbewaringstelling op grond van de Wet zorg en dwang (Wzd) bij gevaarlijk gedrag door een verstandelijke beperking of dementie.
Als een mantelzorger plotseling wegvalt, kan spoedzorg nodig zijn. Hoe dat wordt geregeld is afhankelijk van uw situatie.
A. U heeft een indicatie voor Wlz-zorg
U kunt tijdelijk opgenomen worden in een zorginstelling of u kunt wellicht extra zorg thuis krijgen. Overleg hierover met uw zorginstelling en/of zorgkantoor. De opname of extra zorg wordt betaald vanuit de Wlz.
B. U heeft géén indicatie voor Wlz-zorg
Er zijn verschillende mogelijkheden:
- Zonder mantelzorger kunt u niet thuis blijven. Uw gemeente is dan verantwoordelijk voor spoedzorg (ook wel acute respijtzorg genoemd).
- U krijgt al thuiszorg (wijkverpleging), maar uw mantelzorger geeft u ook een deel van de benodigde verzorging en/of verpleging. Neem dan contact op met de wijkverpleegkundige. U kunt extra uren wijkverpleging aanvragen. Dit valt onder de zorgverzekering.
- Het is mogelijk dat wel aan de voorwaarden voor de Wlz voldoet. Bij een spoedopname omdat uw mantelzorg wegvalt, beoordeelt het CIZ uw Wlz-aanvraag binnen twee weken. Als uw mantelzorger weer beschikbaar is, kunt u eventueel weer naar huis. Ook als u dan inmiddels een Wlz-indicatie heeft. Uw zorg blijft dan onder de Wlz vallen.