Schematisch overzicht van de belangrijkste kenmerken van de vier zorgwetten: Wmo, Jeugdwet, Zvw, Wlz.

Tabel zorgwetten

          

Wet maatschappelijke ondersteuning 2015

Jeugdwet

Zvw (zorgverzekering)

Wet langdurige zorg

Doel

Langer thuis wonen en inzet sociale netwerk / omgeving

Eigen kracht jongeren versterken; zorgend en oplossend vermogen gezin en sociale omgeving aanspreken

Verzekerd zijn van goede en betaalbare (geneeskundige) zorg.

Langdurige zorg intensieve zorg voor mensen die niet zelf hulp (kunnen) oproepen als dat nodig is.

Type zorg

Ondersteuning van  zelfredzaamheid en participatie; beschermd wonen en maatschappelijke opvang

Ondersteuning bij het zelfstandig functioneren in de maatschappij, bij het opgroeien of bij de opvoeding

Vooral geneeskundige zorg (curatief), maar ook delen langdurige zorg (zoals wijkverpleging)

Langdurige zorg: wonen/ toezicht, begeleiding, verpleging en verzorging, bepaalde geneesmiddelen, paramedische zorg.

Sturing

Gereguleerde concurrentie tussen aanbieders, inkoop door gemeenten

Gereguleerde concurrentie tussen aanbieders, inkoop door gemeenten

Gereguleerde concurrentie tussen zorgaanbieders onderling en zorgverzekeraars onderling

Gereguleerde concurrentie tussen zorgaanbieders, inkoop door zorgkantoren

Soort

Voorziening

Voorziening

Verplichte private schadeverzekering

Volksverzekering

Toegang

Gemeente

Gemeente

Huisarts is vrij toegankelijk; voor andere zorg is indicatie nodig van een zorgprofessional

CIZ

Eigen betalingen

  • Abonnementstarief van maximaal € 21,80 (in 2026) per maand voor maatwerk voorzieningen
  • Beschermd wonen: bijdrage volgens het systeem van de Wlz-bijdragen
  • CAK int de eigen bijdrage

Geen eigen betalingen

  • Meestal verplicht eigen risico van € 385/jaar (volwassenen). Niet voor wijkverpleging en huisartsenzorg
  • Plus eigen bijdragen voor o.a. genees- en hulpmiddelen (ook voor minderjarigen)
  • Zorgverzekeraar int de eigen betalingen
  • Eigen bijdrage afhankelijk van inkomen en (inkomen uit) vermogen van cliënt en partner
  • Hoge of lage eigen bijdrage, afhankelijk van woonsituatie
  • CAK int de eigen bijdrage

Financiering

  • Algemene middelen (Gemeentefonds)
  • Eigen bijdragen

Algemene middelen (Gemeentefonds)

  • Nominale premie
  • Eigen betalingen
  • Inkomens- afhankelijke bijdrage (via werkgever)
  • Rijksbijdrage voor vervanging premie minderjarigen
  • Risicoverevening

Met name:

  • Premie volksverzekering Wlz;
  • Eigen bijdragen;
  • Bijdragen in de kosten van de heffingskortingen
  • Rijksbijdrage

Uitvoerder

Gemeente

Gemeente

  • Zorgverzekeraars

Aan zorgverzekeraar gelieerde Wlz-uitvoerders (zorgkantoren)

Toezicht

  • Gemeenteraad
  • IGJ (kwaliteit van de zorg)
  • ACM (o.a. verbod op kartelvorming)
  • Gemeenteraad
  • IGJ  kwaliteit van de zorg)
  • Jeugdautoriteit (continuïteit van jeugdhulp)
  • Inspectie Justitie en Veiligheid (strafrechtketen jeugdigen)
  • ACM (o.a. verbod op kartelvorming)
  • IGJ (kwaliteit van de zorg)
  • NZa en ACM (gereguleerde marktwerking)
  • AFM (verzekerings-wezen en financiële producten.
  • DNB (solvabiliteit)
  • IGJ (kwaliteit van de zorg)
  • NZa en ACM (gereguleerde marktwerking)