Complexe vraagstukken: thuiszitters

De problematiek van leerlingen zonder onderwijs is een van de complexe vragen waar de maatschappij momenteel mee geconfronteerd wordt. Vaak wordt gesproken van thuiszitters, maar je zou ook kunnen spreken van 'onderwijszoekers'. Deze leerlingen willen over het algemeen graag onderwijs dat bij hen past.

Hoeveel thuiszitters zijn er?

Er zijn verschillende cijfers over het aantal leerlingen dat thuis zit. Dit hangt samen met de verschillende definities die er zijn.

De overheid telt jaarlijks drie groepen thuiszitters:

  • Leerplichtige kinderen die wel zijn ingeschreven bij een school, maar zonder geldige redenen meer dan vier weken niet fulltime naar school gaan (16 uur verzuim in 4 weken) = langdurig relatief verzuim.
  • Leerplichtige kinderen die niet (meer) zijn ingeschreven op een school = absoluut verzuim.
  • Kinderen met een vrijstelling van de leerplicht op lichamelijke of psychische gronden.

Officeel is sprake van bijna 5.000 thuiszitters (schooljaar 2019-2020).

Verschillende organisaties vragen aandacht voor 'verborgen thuiszitters', kinderen zonder onderwijs die niet in de statistieken voorkomen. Het gaat om  kinderen die geen volledig leerprogramma volgen maar niet gemeld zijn bij leerplicht. Precieze aantallen zijn niet bekend, schattingen lopen op tot 15.000 tot 20.000 kinderen.

Zie het rapport Thuiszitters Tellen van oudervereniging Balans.

Alternatieven voor thuiszitters

Een deel van deze jongeren vindt voor een of meer dagen in de week een plek bij zogenaamde thuiszittersinitiatieven.

Thuiszittersinitiatieven zijn plekken waar kinderen en jongeren die niet meer naar school gaan terecht kunnen. Soms voor enkele uren in de week, soms voor meerdere dagen.

Overzicht van intiiatieven voor thuiszitters

Onderzoek naar thuiszittersinitiatieven

De rapportage Leren van thuiszitterinitiatieven gaat in op drie vragen vanuit de blik van de initiatieven: 

  1. Wat speelt er rondom het passend onderwijs en (zorg)aanbod voor de groep jongeren die langdurig in de positie van thuiszitter terecht komt?
  2. Hoe wordt de problematiek van deze groep langdurige thuiszitters door de initiatieven aangepakt? 
  3. Welke (voor)waarden zijn er in hun ogen nodig om passend aanbod voor de groep uitvallers/thuiszitters verder te ondersteunen en/of te ontwikkelen?

Sem kan al maanden niet meer naar school

Persona Sem van programma OPaZ representeert de groep jeugdigen die niet naar school kan, maar wel onderwijs wil.