Rol van de gemeente bij de Jeugdwet

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor jeugdhulp vanuit de Jeugdwet. U vindt hier veelgestelde vragen en antwoorden over (de rol van de gemeente bij) de Jeugdwet.

Wat is de rol van de gemeente?

Gemeenten moeten in ieder geval:

  • de jeugdige adviseren welke hulp het beste past;
  • samen met de jeugdige de goede vorm van jeugdhulp kiezen;
  • zorgen dat de gekozen jeugdhulp ook echt beschikbaar is.

Wat is de rol van het jeugdteam of sociaal wijkteam?

Elk gezin met een hulpvraag krijgt vanuit het jeugdteam of sociaal wijkteam één vast contactpersoon toegewezen. De contactpersoon bekijkt wat het gezin nodig heeft, wat het gezin zelf kan doen en wat anderen in de omgeving van het gezin kunnen doen bij het oplossen van problemen.

Als dit niet genoeg helpt, is professionele ondersteuning mogelijk. Zo intensief en zo lang als nodig. De ondersteuning richt zich op het versterken van de eigen kracht van mensen, het bieden van maatwerk (voor elk gezin een eigen plan) en het beperken van het aantal hulpverleners in één gezin.

Wat verwacht de gemeente van uw eigen netwerk?

Uw gemeente verwacht dat u bekijkt of u hulp kunt krijgen vanuit uw eigen netwerk. Als ouder of verzorger bent u allereerst zelf verantwoordelijk dat uw kinderen gezond en veilig opgroeien en zich ontwikkelen. Dat kan met hulp uit uw eigen netwerk, zoals familieleden, buren, een leerkracht of een sportcoach. Ook kan professionele hulp nodig zijn.

De gemeente kan mensen in uw omgeving niet verplichten om hulp te bieden.

Kunt u jeugdhulp ontvangen van een aanbieder buiten uw gemeente?

Het uitgangspunt is dat gemeenten ondersteuning zo licht en zo dichtbij mogelijk inkopen. Dus bij een organisatie in uw gemeente/regio. Als die hulp niet beschikbaar is, kunt u bij andere organisaties terecht. U kunt dit het beste met uw gemeente bespreken.

Welke gemeente is verantwoordelijk?

Wonen de ouders/verzorgers en het kind samen in één gemeente? Dan is die gemeente verantwoordelijk voor de jeugdhulp.

Wonen de ouders/verzorgers in verschillende gemeenten en zorgen zij in gedeeld co-ouderschap voor de kinderen? Dan wordt een ‘hoofdverblijf’ van het kind aangewezen.

  • Bij een scheiding kan de rechter dit hoofdverblijf bepalen.
  • Anders geven de ouders/verzorgers zelf het hoofdverblijf van hun kind  aan.
  • Komen zij daar niet uit? Dan overleggen de twee gemeenten waar de ouders/verzorgers wonen met elkaar.

Gemeenten hanteren hierbij het volgende criterium: het hoofdverblijf is die gemeente waar de jeugdhulp aan het kind binnen zijn sociale netwerk (school, sport en vriendenkring) georganiseerd kan worden. Daarbij kan een stappenplan gebruikt worden.

In 2022 verandert het woonplaatsbeginsel.

Biedt de ene gemeente andere jeugdhulp dan de andere?

De Jeugdwet geeft gemeenten ruimte om eigen keuzes te maken. Hierdoor ontstaat meer maatwerk, en dus ook verschillen. De ondersteuning kan meer worden afgestemd op de vraag.

Er zijn ook landelijke regels. Professionals moeten zich houden aan kwaliteitsstandaarden die landelijk zijn afgesproken. En gemeenten moeten handelen binnen de regels van de Jeugdwet.

Bent u het niet eens met een beslissing van de gemeente?

Als u hulp aanvraagt bij uw gemeente, krijgt u een beschikking. Dat is een brief waarin staat welke hulp de gemeente u aanbiedt. Als u het daarmee niet eens bent, kunt u bezwaar maken bij het college van burgemeesters en wethouders. Dit heet een bezwaarschrift.

Bezwaar maken doet u schriftelijk. Als u de beschikking van de gemeente heeft gekregen, heeft u zes weken de tijd om een bezwaarschrift te schrijven. Als de gemeente uw bezwaar afwijst, kunt u in beroep gaan bij de rechter.

Kan de gemeente u dwingen om jeugdhulp te accepteren?

Nee, dat kan niet. Wilt u geen hulp? Dan kan de gemeente het gesprek met u aangaan, of een gecertificeerde instelling of de Raad voor de kinderbescherming betrekken. Beide kunt u weigeren.

Bij ernstige problemen thuis kan de rechter gedwongen zorg opleggen (jeugdbescherming). De gemeente bepaalt dat dus niet zelf.