In een kleinschalige woonvorm woont u met een kleine groep mensen samen. Er is zorg en ondersteuning in de woning beschikbaar.
Voor wie
Kleinschalig wonen bestaat bijvoorbeeld voor mensen met een lichamelijke beperking, een verstandelijke beperking, psychiatrische aandoeningen, autisme of hersenletsel. Er zijn ook kleinschalige wooninitiatieven voor ouderen.
Soorten kleinschalige woonvormen
Er zijn verschillende vormen kleinschalig wonen, zoals:
- PGB-wooninitiatief of ouderinitiatief. Cliënten en/of hun naasten zetten zelf een kleinschalige woonvorm op. Zij kopen zorg en begeleiding in met een persoonsgebonden budget.
- Gezinsvervangend tehuis voor mensen met een beperking.
- Zorgboerderij (combinatie van wonen, zorg en werk of dagbesteding op een boerderij).
- Groepswonen voor ouderen.
Kleinschalige wooninitiatieven kunnen opgezet worden door cliënten zelf, hun naasten en/of door een zorgaanbieder.
Zorg in kleinschalige woonvormen
In een kleinschalige woonvoorziening kan in principe iedere vorm van zorg georganiseerd worden. Van lichte begeleiding vanuit de Wmo tot intensieve 24-uurszorg of toezicht vanuit de Wlz.
Praktische zaken
In een wooninitiatief woont u samen met anderen. Ook de zorg wordt (deels) samen georganiseerd. Zelf regie houden over uw leven vraagt dan misschien extra aandacht. Goede afspraken helpen hierbij. Zie hiervoor: GesprekEigenRegie.nl.
De zorg
De begeleiding en zorg kan vergoed worden vanuit de Wmo (gemeente) en zorgverzekering, of vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz).
De woning
De kosten voor de woning zijn soms inbegrepen, maar dit is afhankelijk van de indicatie. Anders betaalt de bewoner huur voor de woning.
Eigen bijdrage
U betaalt een eigen bijdrage. Het CAK berekent uw eigen bijdrage en stuurt de rekening. In de Wmo geldt een vaste eigen bijdrage, in de Wlz is de hoogte afhankelijk van het inkomen van de bewoner.
Goed om te weten
- U kunt een proefberekening maken voor de inschatting van de eigen bijdrage.
- Als u huurt betaalt, kunt u misschien huurtoeslag krijgen.
Soms wordt een kleinschalig initiatief gecontracteerd door een zorgkantoor. Dan is zorg in natura vanuit de Wlz mogelijk. Bewoners die er al wonen en een pgb hebben, kunnen er dan voor kiezen om hun pgb te behouden. Gecontracteerde zorg kan ook als Volledig Pakket Thuis (VPT) geleverd worden.
De toeslag voor een kleinschalig wooninitatief is extra budget voor budgethouders die in een wooninitiatief wonen en zorg krijgen vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz). De woontoeslag is bedoeld voor het organiseren van zorg, voor het leveren van zorg in gemeenschappelijke woonruimtes en voor de huur van een gemeenschappelijke ruimte (op voorwaarde dat daar zorg wordt gegeven).
Hoogte van de woontoeslag
Deze toeslag is in 2026: € 5.961 (in 2027 wordt dit: € 6.174).
Krijgt u wooninitiatieftoeslag en hebt u een zorgprofiel 4VV t/m 8VV (Verpleging en Verzorging)? Dan krijgt u in 2026 een toeslag voor kwaliteit van Verpleging en Verzorging. Dit is € 5.345 per jaar (in 2027 wordt dit: € 5.536).
Voorwaarden voor de woontoeslag
U heeft recht op de toeslag als het wooninitiatief aan de volgende voorwaarden voldoet:
- Er wonen minimaal 3 en maximaal 26 bewoners en zij ontvangen een persoonsgebonden budget.
- De bewoners wonen volgens de gemeentelijke basisadministratie op één adres of op meer adressen die maximaal 100 meter van elkaar liggen.
- Er is minimaal één gemeenschappelijke ruimte waar de bewoners gezamenlijk activiteiten kunnen hebben.
U kunt dit nalezen in artikel 3.1.4 van het Besluit langdurige zorg.
Meer informatie over woontoeslag
Voor meer informatie kunt u bij uw zorgkantoor terecht. Komt u er niet uit? Neem dan contact op met het Juiste Loket.
Kleinschalige woonvorm vinden
- Een cliëntondersteuner kan u helpen om een kleinschalige woonvorm te vinden.
- De Ouderinitiatievengids van belangenvereniging Naar Keuze.
- Op Zorgkaart Nederland vindt u adressen van woonvoorzieningen voor mensen met een beperking. Hier staan ook kleinschalige woonvormen bij.
- Op Meewoonwinkel.nl vindt u wooninitiatieven door heel Nederland.