Een persoonsgebonden budget (pgb) is een bedrag waarmee u zelf zorg inkoopt. Met een pgb vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz) kunt u langdurige, intensieve zorg inkopen.
Basisinformatie over het Wlz-pgb
Voor een Wlz-pgb gelden deze voorwaarden:
- U (of uw kind) heeft recht op zorg vanuit de Wlz.
- U heeft met het zorgkantoor besproken waarom u kiest voor een pgb.
- U bent in staat het pgb te beheren. Dit heet pgb-vaardigheid.
- U maakt een budgetplan. Daarin staat welke zorg u inkoopt en bij welke zorgverlener(s).
- U sluit met iedere zorgverlener een zorgovereenkomst af. Daarin staan zakelijke afspraken, zoals het uurloon.
- Let op: PGB en controle op schijnzelfstandigheid
- Sommige zorgkantoren vragen ook een zorgbeschrijving. Daarin staat hoe uw zorg eruit gaat zien.
U mag een persoon aanwijzen die het pgb voor u beheert. Soms is dat verplicht, Zie hiervoor: vertegenwoordiger bij een pgb vanuit de Wlz.
De aanvraag van een pgb voor Wlz-zorg gaat in een aantal stappen:
- U vraagt een indicatie voor Wlz-zorg aan bij het CIZ (als u die nog niet heeft).
- Bij de aanvraag kunt u aangeven dat u een pgb wilt.
- Het CIZ beoordeelt of u in aanmerking komt voor Wlz-zorg. Het CIZ bepaalt niet of u een pgb krijgt.
- Het CIZ stuurt de indicatie naar het zorgkantoor in uw regio. Daarbij staat dat u een voorkeur heeft voor een pgb.
- Het zorgkantoor beoordeelt of u een pgb kunt krijgen.
Krijgt u geen pgb? Dan heeft u recht op zorg in natura. Een zorgaanbieder regelt dan alles voor u.
Het budget moet hoog genoeg zijn om de zorg in te kopen die u nodig heeft. Het CIZ heeft vastgesteld welke zorg nodig is. Dit staat in de indicatie, de brief die het CIZ u heeft gestuurd.
Per soort zorg zijn maximale tarieven vastgesteld. Dit gebeurt landelijk. De maximumtarieven staan in de tarieventabel. Vraagt uw zorgverlener een hoger tarief? Dan mag u het deel boven het maximumtarief niet uit uw pgb betalen. U mag dat wel zelf bijbetalen, als u dat wilt en kunt.
Formeel tarief bij een pgb vanuit de Wlz
Het Wlz-pgb kent een formeel en een informeel tarief. Het formele tarief is hoger dan het informele.
Deze zorgverleners mogen het formele tarief rekenen:
- zorgverleners die als zorgverlenende organisatie staan ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, of;
- zorgverleners die staan ingeschreven in het BIG-register en geen familie zijn van de budgethouder, of;
- zelfstandigen zonder personeel (zzp’er) die geen familie zijn van de budgethouder.
Het maximale formele tarief is in 2025: € 80,81 per uur of € 74,40 per dagdeel.
Het maximale formele tarief is in 2026: € 84,99 per uur of € 78,24 per dagdeel.
Familieleden of mantelzorgers inhuren met uw Wlz-pgb
U mag familieleden of mantelzorgers inschakelen om de zorg te geven. U kunt hen uit het pgb betalen. Zij moeten u wel de zorg geven waarvoor het pgb bedoeld is, dus de zorg die in uw Wlz-indicatie staat.
U sluit dan een contract (zorgovereenkomst) af met uw familielid of mantelzorger. Gebruik hiervoor het model Zorgovereenkomst met partner of familielid van de Sociale Verzekeringsbank.
Familieleden en mantelzorgers betaalt u het informele tarief (maximaal €25,65 in 2025 en €26,98 in 2026).
Betalingen vanuit het Wlz-pgb (trekkingsrecht)
U krijgt het pgb niet op uw eigen rekening gestort. De Sociale Verzekeringsbank betaalt uw zorgverleners uit. Dit heet 'trekkingsrecht'. U bepaalt wel zelf welke zorg u inkoopt.
Zie de website van de SVB voor meer informatie over het trekkingsrecht.
Bent u 18 jaar of ouder? Dan betaalt u een eigen bijdrage. U moet de eigen bijdrage van uw eigen inkomen betalen. U mag het niet uit het pgb betalen.
De hoogte van de eigen bijdrage is afhankelijk van uw inkomen, vermogen, leeftijd en gezinssamenstelling. Het CAK berekent uw eigen bijdrage en stuurt u een rekening.
Jeugd onder de 18 jaar betaalt geen eigen bijdrage voor Wlz-zorg.
- Per Saldo is een belangenorganisatie voor budgethouders. U kunt hier terecht voor informatie en advies over het pgb.
- Voor hulp bij de administratie kunt u terecht op ePGB en bij Dienstverlening PGB van de SVB.
- Bij de aanvraag van een pgb kan het verstandig zijn om hulp te vragen van een onafhankelijke cliëntondersteuner.
Actuele documenten rond het PGB
Document Zelf uw zorg regelen
Het document Zelf uw zorg regelen in 6 stappen bevat praktische informatie over het pgb in de Wlz. De meest recente versie is uit 2022. Houd er rekening mee dat er sindsdien belangrijke wijzigingen zijn doorgevoerd die niet in het document aan de orde komen:
- Sinds 2025 geldt het Pgb op maat, wat invloed heeft op de uitleg over de hoogte en toekenning van het pgb.
- In 2024 is de verplichte gewaarborgde hulp afgeschaft en is vertegenwoordiging bij een pgb anders geregeld.
Pgb en controle op schijnzelfstandigheid
Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst ZZP’ers op schijnzelfstandigheid. Dit geldt ook voor ZZP'ers die vanuit een persoonsgebonden budget (pgb) worden betaald. Lees meer over schijnzelfstandigheid via: Pgb en controle op schijnzelfstandigheid.