Een persoonsgebonden budget (pgb) is een bedrag waarmee u zelf hulp inkoopt. Dat geeft een zekere vrijheid, binnen de regels die de gemeente stelt.
Pgb voor Wmo-ondersteuning
Met een persoonsgebonden budget kunt u zelf Wmo-ondersteuning inkopen. Bijvoorbeeld:
- begeleiding in het dagelijks leven;
- hulp bij het huishouden;
- dagbesteding en/of logeeropvang;
- woningaanpassingen of een rolstoel.
Praktische informatie
Voor het Wmo-pgb gelden deze voorwaarden:
- U kunt het geld beheren: u kunt zelf ondersteuning inkopen en hulpverleners aansturen. Of u heeft iemand gemachtigd om dit voor u te doen.
- U koopt 'doeltreffende' ondersteuning in. Dat wil zeggen: met die ondersteuning kunt u zelfstandig(er) leven. De ondersteuning moet ook veilig zijn.
- U kunt motiveren (uitleggen) waarom u zelf ondersteuning wilt inkopen.
De gemeente kan nog andere voorwaarden stellen in de gemeentelijke verordening.
De gemeente kan niet 'zomaar' een pgb weigeren. Als u aan de voorwaarden voldoet, heeft u recht op een pgb.
Zorg in natura als alternatief
Heeft de gemeente uw pgb-aanvraag afgewezen? Dan kunt u zorg in natura krijgen. Een zorgaanbieder of leverancier regelt dan alles voor u. De gemeente heeft contracten met een aantal zorgaanbieders en leveranciers. Bijvoorbeeld huishoudelijke hulp via een thuiszorginstelling of een standaard model rolstoel. U kunt kiezen tussen de zorgaanbieders en leveranciers waar de gemeente een contract mee heeft.
Tarieven voor Wmo-ondersteuning
De tarieven verschillen per gemeenten. In de wet staat dat de tarieven 'toereikend' moeten zijn. Het budget moet dus hoog genoeg zijn om de ondersteuning in te kopen die de gemeente heeft toegekend.
Bedragen voor Wmo-hulpmiddelen en aanpassingen
De gemeente stelt eisen aan de kwaliteit van hulpmiddelen en aanpassingen. Het budget moet hoog genoeg zijn om goede hulpmiddelen en aanpassingen in te kopen.
Als zorg in natura goedkoper is
Soms is zelf ingekochte zorg duurder dan zorg in natura. Dat is geen reden om een pgb te weigeren. Maar de gemeente hoeft ook geen extra geld uit te geven. De gemeente kan u het bedrag geven dat zorg in natura zou kosten. De extra kosten betaalt u dan zelf.
U kunt familieleden en andere naasten betalen uit uw pgb. Gemeenten stellen daarbij wel voorwaarden. U betaalt uw familielid een lager uurtarief dan een professionele zorgverlener zou krijgen.
Uw familielid of mantelzorger moet u de ondersteuning geven waarvoor het pgb bedoeld is. Dat staat in de beschikking (brief) van uw gemeente.
U sluit een contract (zorgovereenkomst) af met uw familielid of mantelzorger. Gebruikt hiervoor het model Zorgovereenkomst met partner of familielid van de Sociale Verzekeringsbank.
Betalingen
U krijgt het Wmo-pgb niet op uw eigen rekening gestort. De Sociale Verzekeringsbank regelt de betalingen op basis van de zorgovereenkomsten die u met de hulpverleners heeft afgesloten. Dit heet 'trekkingsrecht'. U bepaalt wel zelf welke zorg u inkoopt.
Eigen bijdrage
Als budgethouder betaalt u een eigen bijdrage, net als mensen met zorg in natura dat doen. U moet de eigen bijdrage van uw eigen inkomen of vermogen betalen. U kunt dit bedrag dus niet uit het pgb betalen.
Het is mogelijk om een pgb van de gemeente (Wmo of Jeugdwet) én een pgb vanuit de zorgverzekeraar (Zvw) te hebben.
Maar:
- Het pgb van de gemeente kunt u alleen besteden aan Wmo-ondersteuning of jeugdhulp.
- Het pgb van de zorgverzekeraar kunt u alleen besteden aan verpleging en verzorging (wijkverpleging).
U mag de budgetten dus niet 'uitruilen'.
- Per Saldo is een belangenorganisatie voor budgethouders en geeft informatie en advies over het pgb.
- Naar-Keuze is een belangenorganisatie voor naasten van mensen met een beperking en een pgb.
- Voor hulp bij de administratie kunt u terecht op SVB.nl.
- Bij de aanvraag van een pgb kan een cliëntondersteuner helpen. De gemeente moet zorgen voor onafhankelijke cliëntondersteuning.
Let op: Pgb en controle schijnzelfstandigheid
Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst ZZP’ers op schijnzelfstandigheid. Dit geldt ook voor ZZP'ers die vanuit een persoonsgebonden budget (pgb) worden betaald. Lees meer over schijnzelfstandigheid via: Pgb en controle op schijnzelfstandigheid.