De betekenis van 'goede zorg' is heel persoonlijk. Zorg en ondersteuning moeten zo goed mogelijk aansluiten op uw situatie en uw wensen. Tegelijkertijd moeten zorgverleners zich houden aan professionele richtlijnen.
Kenmerken van goede zorg
Kenmerken van goede zorg zijn wettelijk vastgelegd. Namelijk in de Wet kwaliteit, klachten, geschillen in de zorg (Wkkgz). Daarin staat waar goede zorg aan voldoet:
- De zorg is veilig.
- De zorg is cliëntgericht. Dat betekent: u krijgt zorg op het juiste moment en de zorg sluit aan bij wat u nodig heeft.
- De zorg is effectief. Dat betekent: de zorg heeft een goed resultaat.
- De zorg is doelmatig. Dat betekent: de zorg is betaalbaar, zodat er voldoende zorg beschikbaar blijft voor iedereen die het nodig heeft.
- De zorg is gebaseerd op professionele richtlijnen en kwaliteitsstandaarden. Zie hiervoor ook het kopje 'Professionele standaard'.
Zorgverleners moeten zorgvuldig met uw rechten omgaan en u met respect behandelen.
Regie over uw eigen leven
Goede zorg betekent dat u zo veel mogelijk zelf kunt kiezen en beslissen. Dat gaat bijvoorbeeld over: waar u wilt wonen, van wie u hulp krijgt, op welke tijdstip u hulp krijgt, en welke hulp u krijgt. In de ideale situatie ondersteunen zorgverleners u om te leven zoals u dat wilt.
In de praktijk is het echter niet altijd mogelijk om aan uw wensen te voldoen. Als u niet tevreden bent over de zorg, kunt u dit eerst met uw zorgverlener bespreken. Komt u er samen niet uit? Dan kunt u een klacht indienen.
In de praktijk kan uw keuzevrijheid wel beperkt zijn. Hoe zit dat?
- Soms is de gewenste zorg niet direct beschikbaar vanwege wachtlijsten.
- Soms is de gewenste zorg niet beschikbaar in uw regio. Denk aan een logeervoorziening of dagbesteding met specialistische kennis.
- Soms wordt de gewenste zorg niet vergoed, of komt u niet in aanmerking voor een vergoeding.
- Als u in een zorginstelling woont, zijn er meestal huisregels waar u zich aan moet houden.
- Als u de gevolgen van keuzes niet goed overziet, zal een vertegenwoordiger (mede) beslissen over uw zorg en/of uw uitgaven.
Zorgverleners moeten zich houden aan allerlei regels en richtlijnen. Dit wordt de 'professionele standaard' genoemd.
De professionele standaard beschrijft wat in een bepaalde situatie goede, veilige en verantwoorde zorg is. De professionele standaard bestaat uit verschillende documenten zoals:
- Richtlijnen, protocollen en beroepscodes
- Wetten, uitspraken van de tuchtrechter
- Kwaliteitsstandaarden
- Gedragsregels en handreikingen
Oftewel: de gedeelde waarden en normen binnen een beroepsgroep.
Het kan zijn dat uw persoonlijke wensen ingaan tegen de professionele standaard. De zorgverlener maakt dan een afweging welke ruimte er is om aan uw wensen te voldoen.
Samen met de zorgaanbieder bespreekt u (of uw vertegenwoordiger) hoe uw zorg ingevuld wordt. Dit wordt opgeschreven in een zorgplan of behandelplan (ggz). Hierin staan uw wensen, mogelijkheden, behoeften en beperkingen. Ook staat er welke ondersteuning of behandeling u krijgt.
Het uitgangspunt is dat u samen met de zorgverlener of behandelaar beslist welke zorg of behandeling u krijgt. Dit heet samen beslissen.
Als u niet kunt spreken is het (extra) belangrijk dat mensen in uw omgeving andere vormen van communicatie inzetten. En uw gezichtsuitdrukking en lichaamstaal goed leren lezen. Daarmee kunt u zich bijvoorbeeld verzetten tegen bepaalde keuzes die voor u gemaakt zijn. Of juist laten zien dat u iets wel wilt. Die vormen van verzet en instemming moeten altijd meegewogen worden als een vertegenwoordiger of een zorgverlener keuzes voor u maakt.
Ondersteunde communicatie kan helpen om de communicatie rijker en makkelijker te maken.
Verhuizing naar een zorginstelling
Verhuizen naar een zorginstelling is een ingrijpende verandering. Het vraagt aanpassing aan de gewoonten en het ritme in de instelling. U ervaart wellicht afhankelijkheid van anderen, bijvoorbeeld:
- Een vaste dagindeling en activiteiten.
- Wachten op de verzorgende om uit bed geholpen te worden.
- Afhankelijkheid van anderen om ergens naar toe te gaan.
- Toestemming moeten vragen voor (grotere) financiële uitgaven.
Persoonsgerichte zorg
Ook in een zorginstelling is het uitgangpunt dat de zorg zo veel mogelijk aansluit bij uw eigen voorkeuren en uw achtergrond. In de praktijk zijn daar natuurlijk grenzen aan. In overleg met de zorgaanbieder kunt u afspraken maken over de invulling van de zorg, zodat u zo goed mogelijk uw eigen leven kunt blijven leiden.
Het zorgprofiel geeft aan welke zorg mogelijk is
Bij de indicatiestelling voor uw zorg heeft het CIZ bekeken welk zorgprofiel het beste bij u past. Het zorgprofiel beschrijft globaal welke zorg nodig is. Bijvoorbeeld een combinatie van verblijf (wonen), persoonlijke verzorging, dagbesteding en behandeling.
Aantal uren zorg
De zorgaanbieder bespreekt met u (of uw vertegenwoordiger) hoe die zorg precies ingevuld wordt. Daarbij is belangrijk om te weten:
- De uren in uw zorgprofiel zijn een gemiddelde.
- Het kan de ene week wat meer zijn, en de andere week wat minder.
- Het totale aantal uren moet uiteindelijk wel kloppen.
- Het kan zijn dat u een deel van uw zorg in een groep krijgt.
- Ook de tijd die zorgverleners nodig hebben voor overleg met familie of (wettelijke) vertegenwoordigers horen bij de zorgtijd.
Te weinig uren of niet-passende zorg
Bent u niet te tevreden over de hoeveelheid zorg, of de kwaliteit van de zorg? Dan kunt u (of uw vertegenwoordiger) dit met de zorgaanbieder/behandelaar bespreken. U kunt een klacht indienen als u er samen niet uitkomt.
Wetten die uw rechten regelen
Wkkgz
De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkggz) regelt onder meer het klachtrecht.
Lees verderWGBO
De Wet op de geneeskundige behandelovereenkomst (WGBO) gaat patiëntenrecht en geldt ook voor verpleging en verzorging.
Lees verderWet BIG
De Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet Big) gaat recht op deskundig en zorgvuldig handelen.
Lees verder