Kind met autisme

Autisme is een verzamelnaam voor een aantal eigenschappen en gedragskenmerken. Er kunnen meer oorzaken zijn die leiden tot dat gedrag. Er zijn dan ook veel verschillen tussen mensen met autisme onderling. En er zijn veel verschillen de aanpak bij hulpverlening aan kinderen met autisme.

Autisme als psychiatrische classificatie

In de psychiatrie is autisme een verzamelnaam voor gedragskenmerken. Daarbij wordt onder meer gekeken hoe iemand communiceert, omgaat met andere mensen en omgaat met veranderingen. Ook wordt gekeken naar prikkelgevoeligheid. 

De officiële diagnose Autisme Spectrum Stoornis (ASS) wordt gesteld op basis van deze kenmerken. Een psychiater of GZ-psycholoog kijkt daarvoor of de kenmerken van een kind passen in de classificatie ASS.

Andere benaderingen van autisme

Er zijn ook andere verklaringen voor de eigenschappen en het gedrag bij kinderen met autisme. Autistisch gedrag is dan bijvoorbeeld een uiting van:

• Een sociaal-emotioneel langzamere ontwikkeling dan bij leeftijdsgenoten.
• Een andere manier van informatieverwerking dan bij leeftijdsgenoten. Dat gaat bijvoorbeeld over hoe de hersenen details verwerken tot een integraal beeld.
• Een aangeboren kwetsbaarheid in zelfregulatie en betekenisgeving.
• Een atypische volgorde van ontwikkelen: eerst cognitief (denken en leren), en daarna sociaal-emotioneel. 

Deze visies bestaan naast elkaar. Mensen met autisme herkennen zich vaak wel in één of meer van deze verklaringen.

Autisme uit zich bij meisjes vaak anders dan bij jongens, en wordt daardoor minder vaak herkend. Zie hiervoor:

• Factsheet over de herkenning van autisme bij meisjes van 0-6 jaar.
• Artikel over diagnostiek bij meisjes met een subtiele uitingsvorm van autisme.

Autisme bij meisjes gaat opmerkelijk vaak samen met eetproblemen. Dit kan samenhangen met een gevoeligheid voor prikkels, zoals de smaak en structuur van eten. Soms voelen zij signalen van verzadiging, honger en dorst minder goed aan. Ook moeite met veranderingen kan leiden tot starre eetpatronen. De eetproblemen kunnen zich ontwikkelen tot een eetstoornis, zoals anorexia nervosa.

De gangbare behandeling sluit vaak niet aan bij meisjes en jonge vrouwen met autisme. Het is belangrijk om rekening te houden met verhoogde gevoeligheid en om goed aan te sluiten op de manier van communiceren.

Meer informatie vindt u op:

• Factsheet Autisme, eetproblemen en eetstoornissen (NIPA)
• Relatie tussen autisme en een eetstoornis (belangenvereniging Balans)
• Autisme en eetproblemen (belangenvereniging NVA)
• Inzichten bij eetstoornis en autisme (CCE)

Bij kinderen met autisme die niet praten en - voor de omgeving - onbegrijpelijk gedrag vertonen, wordt vaak gedacht aan een verstandelijke beperking. Zeker als het kind laag scoort op een IQ-test of zich niet laat testen.

Gebruik van ondersteunde communicatie en/of dynamisch testen (leerpotentieel onderzoek) geeft dan soms een ander beeld. 

Autisme lijkt in alle culturen even veel voor te komen. Toch wordt autisme niet altijd herkend of onderkend in andere culturen. Mogelijk omdat vaak wordt gedacht dat autisme altijd samengaat met een verstandelijke beperking.

Meer informatie over autisme en een migratie-achtergrond vindt u bij de Nederlandse Vereniging Autisme.