Gemeenten ondersteunen hun inwoners om zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen als zij een ziekte of beperking hebben. U leest hier hoe u hulp bij uw gemeente aanvraagt.
Stappenplan aanvraag Wmo-ondersteuning
De eerste stap is een melding bij de gemeente. Daarmee geeft u aan dat u hulp nodig heeft.
Welke gemeente
U kunt alleen Wmo-ondersteuning aanvragen in de gemeente waar u staat ingeschreven. U kunt dus geen hulp aanvragen bij bijvoorbeeld een buurgemeente.
Melden bij uw gemeente
U kunt zich melden bij het Wmo-loket of het sociaal wijkteam. Sommige gemeenten gebruiken een andere naam, zoals gebiedsteam of hulpteam. Kijk op de website van uw gemeente voor contactgegevens. Vindt u het lastig om digitaal informatie te vinden? Bij de bibliotheek in uw regio helpen ze u graag.
Als het goed is krijgt u binnen enkele dagen een ontvangstbevestiging. Houd dit in de gaten.
Persoonlijk plan indienen
In een persoonlijk plan schrijft u welke hulp u nodig heeft en waarom. U heeft het recht om een persoonlijk plan in te dienen bij de gemeente. Het is niet verplicht. De gemeente moet uw plan betrekken bij haar onderzoek.
- Sommige gemeenten hebben een vaste structuur voor het persoonlijke plan. U kunt dit bij uw gemeente opvragen.
- Let op: het persoonlijk plan moet binnen een week na uw melding bij de gemeente zijn.
Begin op tijd
Vraag de ondersteuning op tijd bij de gemeente aan. Dit is extra belangrijk als u of uw kind bijvoorbeeld meerdere hulpmiddelen en aanpassingen nodig heeft. Het aanvraagproces kost tijd, en sommige hulpmiddelen hebben een langere levertijd.
Stuur advies van een deskundige mee
Voor hulpmiddelen en aanpassingen kan de behandelaar of arts advies geven. Dit heet een functioneel advies. Bespreek samen met uw behandelaar of arts welke hulpmiddelen nodig zijn en wat er misschien moet gebeuren in huis.
Heeft u veel en misschien ingewikkelde hulpmiddelen/aanpassingen nodig? Dan kunt u samen met een ergotherapeut of revalidatieteam een advies voor de gemeente opstellen.
Onafhankelijke cliëntondersteuning
U kunt gebruik maken van een onafhankelijke cliëntondersteuner wanneer u hulp nodig heeft bij uw aanvraag. Zie de pagina over cliëntondersteuning voor meer informatie.
Extra hulp in complexe situaties
- Bij meervoudige beperkingen of specifieke problematiek kunt u gespecialiseerde cliëntondersteuning aanvragen. Dit heet een Metgezel. Zie de website Jouwmetgezel.nl voor informatie.
- Wij zien je Wel ontwikkelde een handreiking voor de aanvraag van hulpmiddelen voor een kind met zeer ernstige verstandelijke meervoudige beperkingen.
De gemeente onderzoekt uw persoonlijke situatie. Wat moet u hierover weten?
Start van het onderzoek
De gemeente hoort het onderzoek zo snel mogelijk te starten. In de Wmo staat: uiterlijk binnen 6 weken na de melding. Door drukte lukt dat niet altijd. De gemeente zal u dan laten weten hoe lang het duurt.
Is direct opvang nodig, bijvoorbeeld vanwege huiselijk geweld? Dan moet de gemeente direct voorlopige opvang bieden. In de praktijk is 'direct' meestal binnen 2 dagen. Vervolgens start het onderzoek naar de persoonlijke situatie.
Een gesprek met u (of uw vertegenwoordiger)
Bij het onderzoek hoort een persoonlijk gesprek. Dit wordt vaak 'keukentafelgesprek' genoemd. Meestal is het bij u thuis. U kunt de gemeente vertellen:
- wat u nodig heeft;
- wat uw omstandigheden zijn, bijvoorbeeld of u werkt, naar school gaat, hoe u woont, wat u overdag doet en wat u wilt doen;
- wat uw naasten al doen en eventueel nog zouden kunnen doen.
U kunt zelf iemand bij dit gesprek vragen, als u dat wilt. Bijvoorbeeld een naaste, een onafhankelijk cliëntondersteuner of een ervaringsdeskundige.
Tips om het gesprek voor te bereiden:
- Zo Zorg Ik: hulp om u voor te bereiden op een gesprek met de gemeente.
(Medische) gegevens opvragen
- De gemeente mag uw medisch dossier alleen bekijken met uw toestemming, en als het voor uw aanvraag belangrijk is.
- Uw gemeente gaat na of u recht heeft op zorg uit de Wet langdurige zorg (Wlz). Dit kan zonder uw toestemming. De gemeente ziet alleen óf u een Wlz-indicatie heeft. Ze ziet niet wat er in uw dossier staat.
Krijgt u Wlz-zorg thuis? Ook dan kan de gemeente verantwoordelijk zijn voor bepaalde hulp. Kijk hiervoor op Maatschappelijke ondersteuning voor mensen met Wlz-zorg.
De gemeente beslist of u ondersteuning krijgt. Eerst kijkt de gemeente of 'algemene voorzieningen' een goede oplossing zijn. Die zijn er voor alle inwoners van de gemeente. Bijvoorbeeld activiteiten in een buurthuis.
De gemeente kan ook een maatwerkvoorziening toekennen. Bijvoorbeeld een hulpmiddel of thuiszorg. Een maatwerkvoorziening deelt u niet met anderen.
Keuze: zorg in natura (ZIN) of een persoonsgebonden budget (PGB)
Bij een maatwerkvoorziening kiest u tussen zorg in natura (ZIN) of een persoonsgebonden budget (PGB).
- Bij zorg in natura levert een zorgaanbieder of leverancier de afgesproken voorziening.
- Bij een pgb krijgt u geld om zelf ondersteuning in te kopen. Dat geeft meer vrijheid, maar het is ook meer werk.
De gemeente stuurt een beschikking
U krijgt een brief waarin staat welke ondersteuning u krijgt, en hoe lang. Deze brief heet een beschikking. Wijst de gemeente uw aanvraag af? Ook dan krijgt u daar een brief over.
De toewijzing van ondersteuning wordt in de praktijk vaak 'indicatie' genoemd.
Langdurige toekenningen zijn mogelijk
Wmo-beschikkingen zijn vaak beperkt geldig. Bijvoorbeeld een half jaar. Bij een langdurige beperking moet u daardoor steeds opnieuw ondersteuning aanvragen.
Gemeenten mogen langdurige beschikkingen afgeven als duidelijk is dat u langdurig ondersteuning nodig heeft. Het ministerie van VWS juicht dit toe. Het uitgangspunt van de Wmo is dat de gemeente rekening houdt met uw individuele situatie.
Ook indicaties voor onbepaalde zijn mogelijk vanuit de Wmo.
Bezwaar tegen het besluit van de gemeente
U kunt bezwaar maken tegen een besluit van de gemeenten. En eventueel daarna in beroep gaan. Zie hiervoor het onderwerp Bezwaar en beroep.
Klacht over de manier waarop de gemeente handelt
U kunt een klacht indienen als de gemeente u niet netjes behandelt.
Zie hiervoor: klacht indienen. Komt u er niet uit? Dan kunt contact opnemen met de lokale of nationale ombudsman.