Mensen met een verstandelijke beperking kunnen hulp en voorzieningen nodig hebben in het dagelijks leven. Het aanbod is groot. Het is misschien niet altijd duidelijk wat mogelijk is, en hoe u het regelt. Deze wegwijzer helpt u op weg.
Een verstandelijke beperking kan veel vragen met zich meebrengen. Bijvoorbeeld over het dagelijks leven, zorg, rechten. En welke beslissingen iemand zelf kan nemen. Zie Informatie voor (naasten van) een verstandelijke beperking voor organisaties en websites die u verder kunnen helpen.
Een onafhankelijke cliëntondersteuner kan u ondersteunen bij het organiseren van zorg en voorzieningen.
Verzorgt u uw kind (of andere naaste) met een verstandelijke beperking? Als mantelzorger kunt u zelf ook ondersteuning krijgen.
Hulp bij de opvoeding gaat van advies bij praktische vragen tot intensieve ondersteuning thuis. Zie hiervoor:
Kinderen met een verstandelijke beperking kunnen niet altijd (begrijpelijk) praten. Ondersteunde communicatie is dan een mogelijkheid om te verkennen.
Begeleiding
Bij begeleiding leert iemand om allerlei dagelijkse handelingen zelf te doen. Of krijgt hulp bij die dagelijkse handelingen. Lees meer over het regelen van:
Dagbehandeling en dagbesteding
Dagbehandeling is gericht op het leren van vaardigheden. Dagbesteding biedt een dagprogramma met activiteiten.
Lees meer over het (regelen van):
Kinderen en jongeren met een verstandelijke beperking kunnen voor dagbehandeling terecht bij:
- Kinderdagcentrum (KDC): hulp aan kinderen van 2 tot 18 jaar die veel begeleiding en zorg nodig hebben vanwege een ontwikkelingsachterstand of verstandelijke beperking.
- Orthopedagogisch centrum: behandeling van kinderen, jongeren en jongvolwassenen (tot 23 jaar) met een lichte verstandelijke beperking en gedragsproblemen.
- Medisch kinderdagverblijf (MKD): zorg aan kinderen van 0 tot 7 jaar met ernstige ontwikkelingsproblemen die ook medische zorg nodig hebben.
- Woningaanpassingen: als de verstandelijke beperking samengaat met lichamelijke beperkingen kunnen woningaanpassingen nodig zijn. Hiervoor kunt u bij uw gemeente terecht.
- Woonbegeleiding: volwassenen met een verstandelijke beperking die zelfstandig wonen, kunnen daarbij begeleiding aanvragen.
- Hulp bij het huishouden: hulp bij het schoonmaken en andere huishoudelijk werk.
- Wijkverpleging (thuiszorg): hulp bij de persoonlijke verzorging, zoals opstaan, aankleden en naar het toilet gaan.
Woonvormen
- Kleinschalig wonen: woonvormen voor kleine groepen mensen met een beperking. Er is zorg en ondersteuning in de woning beschikbaar. Voorbeelden zijn ouderinitiatieven (betaald vanuit een persoonsgebonden budget) en gezinsvervangend tehuizen.
- Deels thuis, deels in een instelling wonen: een combinatie van thuis én in een instelling wonen. Dit is mogelijk voor kinderen en volwassenen met een indicatie voor Wlz-zorg. Er zijn beperkt plekken voor deeltijdwonen. Uw zorgkantoor heeft hier informatie over.
- Instelling voor mensen met een verstandelijke beperking: dit zijn woningen op een apart terrein of woningen en appartementen in gewone woonwijken. Er is 24 uur per dag hulp en zorg beschikbaar.
Vervoersvoorzieningen
- Aangepaste fiets: als fietsen op een gewone fiets lastig is, bijvoorbeeld door een combinatie met een lichamelijke beperking of evenwichtsproblemen.
- OV-Begeleiderskaart: met deze kaart kan een begeleider gratis meereizen met de trein of bus.
- Scootmobiel: een soort scooter op 3 of 4 wielen voor midellange afstanden.
Reiskosten vanwege bezoek van familie in een instelling
Woont uw familielid in een instelling voor mensen met een verstandelijke beperking en gaat u regelmatig op bezoek? Dan kunt u wellicht de reiskosten aftrekken van de belasting. Zie hiervoor: Reiskosten ziekenbezoek.
Hulpmiddelen
- Soorten hulpmiddelen en hoe vraagt u hulpmiddelen aan.
- Hulpmiddelen thuis behouden als uw kind naar een instelling verhuist en regelmatig thuis komt logeren.
- Hulpmiddelen voor mensen met zorg vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz).
Uitleg over de zorgwetten
- Jeugdwet: jeughulp voor kinderen en jongeren tot 18 jaar. Bijvoorbeeld begeleiding, dagbehandeling, opvoedondersteuning.
- Wmo: maatschappelijke ondersteuning voor volwassenen vanaf 18 jaar, gericht op meedoen in de samenleving, zelfstandig wonen of beschermd wonen.
- Wet langdurig zorg: voor mensen die 24 uur per dag zorg in de nabijheid of toezicht nodig hebben. Zij kunnen niet goed zelf inschatten wanneer zij hulp moeten oproepen en kunnen daardoor in gevaarlijke situaties komen. Bij een ernstige verstandelijke beperking kan al tijdens de kindertijd of puberteit Wlz-zorg worden aangevraagd. Daarvoor moet wel duidelijk zijn dat het kind levenslang 24 uurszorg nodig heeft en niet kan leren om zelf hulp op roepen.